ReadyPlanet.com
dot dot
dot
Newsletter

dot
dot
Group Menu
dot
dot
เมนูหลัก
dot
bulletเรารักในหลวง
bulletสุขภาพน่ารู้
bulletการศึกษา
bulletทักษะชีวิต
bulletสภาพัฒนาการเมือง
dot
หนังสือพิมพ์ - ข่าว
dot
bulletไทยรัฐ
bulletเดลินิวส์
bulletมติชน
bulletคมชัดลึก
bulletข่าวสด
bulletแนวหน้า
bulletไทยโพสต์
bulletโพสต์ทูเดย์
bulletผู้จัดการ
bulletกรุงเทพธุรกิจ
bulletบ้านเมือง
bulletThe nation
bulletฐานเศรษฐกิจ
bulletบางกอก โพสต์
bulletประชาชาติธุรกิจ
bulletสยามรัฐ
bulletสยามธุรกิจ
bulletสยามดารา
bulletบางกอก ทูเดย์
dot
เว็บเพื่อนบ้าน
dot
bulletสำนักงานสภาพัฒนาการเมือง
bulletธรรมาภิบาล




การถ่ายโอนการศึกษา article

เรียนรู้ประสบการณ์ “การกระจายอำนาจการศึกษาของต่างประเทศ”
Education Decentralization: What Overseas Experience can Teach us
 
 
16 พฤศจิกายน 2548
 
 
เรียนมิตรสหายที่เคารพรัก

การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นและการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน เป็นหลักการส่วนหนึ่งของแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ แต่ถึงกระนั้นที่ผ่านมา การดำเนินการของรัฐในการกระจายอำนาจทางการศึกษาสู่ท้องถิ่น อยู่ภายใต้ความเห็นที่ขัดแย้งหลายด้าน ทั้งความเห็นจากผู้ที่มีส่วนร่วมในกระบวนการกระจายอำนาจการจัดการศึกษา ผู้รับมอบอำนาจในท้องถิ่น ผู้ได้รับผลกระทบ และผู้ที่มีสิทธิจัดการศึกษา

ผมขอยกตัวอย่างกรณีศึกษาจากต่างประเทศ ซึ่งมีทั้งประสบความสำเร็จและการก่อเกิดปัญหาในการกระจายอำนาจทางการศึกษา อันจะเป็นบทเรียนให้ผู้เกี่ยวข้องได้พิจารณา และหาแนวทางพัฒนาเส้นทางให้การกระจายอำนาจทางการศึกษา เกิดประโยชน์สูงสุดต่อระบบการศึกษาและสังคมไทย ดังนี้

ประเทศที่ประสบความสำเร็จในการกระจายอำนาจการศึกษาสู่ท้องถิ่น
อังกฤษ: การเพิ่มคุณภาพการศึกษาและฉนวนป้องกันการแทรกแซงทางการเมือง โดยมีหน่วยงานสำคัญในการขับเคลื่อนคือ องค์การบริหารการศึกษาท้องถิ่น ที่มีบทบาทกระตุ้นให้โรงเรียนยกระดับมาตรฐาน ทำหน้าที่เป็นเสมือนกระบอกเสียงให้กับผู้ปกครอง และแม้ว่าองค์กรนี้จะเป็นส่วนราชการ แต่มีลักษณะการดำเนินงานที่สามารถป้องกันการแทรกแซงจากภาคการเมืองสู่ภาคการศึกษา โดยพบว่าในอังกฤษ ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลหรือหน่วยงานจะเป็นไปแบบเพื่อนร่วมอุดมการณ์ การบริหารระหว่างหน่วยงานการศึกษาส่วนกลางและระดับท้องถิ่น และระหว่างสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากับสถานศึกษา จะเป็นไปในลักษณะการควบคุม โดยกติกา (Law Enforcement Control) เช่น ระเบียบ ข้อบังคับ กฎหมาย ฯลฯ ที่ทุกฝ่ายต้องเคารพปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ส่วนการบังคับบัญชาโดยการสั่งการ จะใช้เฉพาะการบริหารภายในหน่วยงานในท้องถิ่นเท่านั้น

แคนาดา: การพัฒนาผู้เรียนให้มีงานทำ แคนาดากระจายอำนาจให้มณฑล/เขตการปกครองดำเนินการเอง โดยผ่านคณะกรรมการการศึกษาของแต่ละเขตการปกครอง ซึ่งมีประมาณ 168 คณะ ปัจจุบันเป้าหมายสำคัญในการจัดการศึกษาที่มุ่งกระจายอำนาจบริหารการศึกษาสู่ท้องถิ่น คือเพื่อการแก้ปัญหาสภาพการว่างงานของแคนาดาที่นับวันจะทวีความรุนแรงขึ้น เนื่องด้วยการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น ส่งผลให้สถานศึกษาในท้องถิ่น บริหารจัดการได้คล่องตัวและมีความเป็นอิสระ สามารถจัดการศึกษาและฝึกอบรมที่มุ่งให้คนมีงานทำได้มากขึ้น

สวีเดนและเดนมาร์ค: การเชื่อมโยงสู่เศรษฐกิจชุมชน กระจายอำนาจการศึกษาโดยให้ความสำคัญกับการจัดการศึกษาที่เชื่อมต่อกับวิถีชีวิตของชุมชน ซึ่งอาชีพหลักของชุมชนต่าง ๆ คือการเกษตรที่เน้นการพึ่งพาตนเองและพัฒนาตามเอกลักษณ์ของชุมชนนั้น ๆ โดยให้แต่ละท้องถิ่นสามารถพัฒนาหลักสูตรได้อย่างหลากหลาย เชื่อมโยงวิทยาการสมัยใหม่กับสมัยเก่า และการเรียนรู้ร่วมกับสถานประกอบการ ชุมชน และภาคเอกชน ทำให้การจัดการศึกษาสอดคล้องกับความต้องการของชุมชน และเป็นการสร้างคนป้อนเข้าสู่ชุมชน

ประเทศที่การกระจายอำนาจก่อเกิดปัญหา
เยอรมันนี: ความแตกต่างด้านมาตรฐานการศึกษาและเพิ่มงบจากส่วนกลาง มีการกระจายอำนาจทางการศึกษาให้กับแต่ละรัฐเป็นผู้บริหารและดูแลโรงเรียน แต่มีรายงานว่าปัจจุบันรัฐบาลกลางต้องสนับสนุนงบประมาณในการจัดการศึกษามากกว่าร้อยละ 70 ของงบประมาณสนับสนุนการศึกษาทั้งหมด มีการวิเคราะห์ว่า อาจเป็นเพราะสภาพการเป็นอิสระในการจัดการศึกษาของแต่ละรัฐที่ต่างกันออกไป ทำให้ประสบปัญหาเกี่ยวกับความต่างของมาตรฐานทางการศึกษา ปัจจุบันรัฐบาลกลางจึงได้ทุ่มงบประมาณสนับสนุนด้านการศึกษาที่มากขึ้นทุกปี เพื่อสร้างมาตรฐานการศึกษาของชาติขึ้นมา

สเปน: ความสั่นคลอนความมั่นคงและเสถียรภาพการปกครอง แม้มีการให้อิสระในการปกครองส่วนท้องถิ่นอย่างมาก แต่เนื่องจากสภาพการเป็นแคว้นอิสระต่าง ๆ ของสเปน จึงก่อให้เกิดปัญหาการจัดการศึกษาที่อาจจะส่งผลให้เกิดความสั่นคลอนความมั่นคงและเสถียรภาพทางการเมืองของรัฐบาลกลางอย่างมาก จนในที่สุดรัฐบาลได้พยายามหาวิธีการรวบอำนาจการศึกษากลับมายังส่วนกลางมากขึ้น เพื่อใช้เป็นเครื่องมือทางการศึกษาในการสร้างความมั่นคงและเสถียรภาพทางการเมือง และการอยู่รวมเป็นชาติเดียวกัน

นิวซีแลนด์: ความเหลื่อมล้ำด้านคุณภาพการศึกษาระหว่างชุมชนร่ำรวย-ยากจน มีการกระจายอำนาจการศึกษาไปสู่สถานศึกษาโดยตรง โดยผ่านคณะกรรมการบริหารโรงเรียน สิ่งที่เกิดขึ้นคือ โรงเรียนในชุมชนร่ำรวยหรือปานกลาง ผู้ปกครองจะสนับสนุนช่วยเหลือโรงเรียนอย่างดี เพราะมีความพร้อมทั้งด้านการศึกษา ความคิด การเงินและให้ความสนใจผลการเรียนของเด็ก รวมถึงคณะกรรมการบริหารโรงเรียนมีความพร้อม อีกทั้งสภาพปัญหาการเรียนมีน้อย ในขณะที่โรงเรียนในชุมชนยากจน ผู้ปกครองมีความจำกัด คณะกรรมการมีศักยภาพน้อย ครูจำนวนมากไม่อยากไปสอนในโรงเรียนกลุ่มนี้ สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ผู้บริหารสถานศึกษารับภาระหนักมากขึ้น จนต้องลาออกถึงร้อยละ 20 หลังปฏิรูปการศึกษา เกิดความไม่ทั่วถึงในการได้รับความช่วยเหลือด้านวิชาการจากรัฐ อีกทั้งการที่คณะกรรมการสถานศึกษามีอำนาจเต็มในการบริหารโรงเรียน หากการตัดสินใจอยู่บนพรรคพวกและอิทธิพล จะส่งผลให้เกิดความขัดแย้งและขาดการยอมรับจากผู้เกี่ยวข้องได้

บราซิล: ความเหลื่อมล้ำด้านคุณภาพและโอกาสการศึกษาและการอพยพสู่เมือง บราซิลกระจายอำนาจการจัดการศึกษาให้ท้องถิ่นจัดการ ด้วยงบประมาณที่รัฐจัดให้บางส่วนและให้ท้องถิ่นจัดหาเพิ่มเติม แต่พบว่า ท้องถิ่นที่ยากจนจะมีคุณภาพทางการศึกษาต่ำ งบไม่เพียงพอ ขาดแคลนครูและผู้บริหาร บางสถานศึกษาต้องปิดตัวลง ผู้เรียนต้องเดินทางไกลเพื่อไปเรียนในโรงเรียนที่มีคุณภาพ และทำให้ครอบครัวไม่ส่งเด็กเข้าโรงเรียน และการออกจากโรงเรียนกลางคัน อย่างไรก็ตาม รัฐบาลได้พยายามแก้ปัญหาเหล่านี้บ้างแล้ว โดยให้เงินสนับสนุนครอบครัวที่มีฐานะไม่ดี ที่มีลูกในวัยเรียน

จากประสบการณ์ข้างต้น นับเป็นบทเรียนหนึ่งที่ประเทศไทยสามารถเรียนรู้และต่อยอดได้ ซึ่งหากจะเชื่อมโยงประสบการณ์ของต่างประเทศ ทั้งที่ประสบความสำเร็จและก่อปัญหาเข้าสู่การจัดการศึกษาไทย ผมขอเสนอเป็นประเด็นคำถาม ที่อาจนำไปสู่การแสวงหาคำตอบ หาแนวทางพัฒนาวิธีการกระจายอำนาจการศึกษาไทย โดยผู้เกี่ยวข้องควรลองขบคิดเกี่ยวกับคำถามที่ว่า “การกระจายอำนาจทางการศึกษาของไทย…

…จะคุมคุณภาพในการศึกษาให้ได้มาตรฐาน โดยให้เกิดความเหลื่อมล้ำน้อยที่สุดได้อย่างไร
…จะทำอย่างไรให้ประชาชนและภาคประชาสังคมมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา
…จะเกิดปัญหาการขัดผลประโยชน์หรือการแทรกแซงของภาคการเมืองท้องถิ่นหรือไม่ จะป้องกันและแก้ไขอย่างไร

…จะสามารถเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจชุมชนได้หรือไม่

…จะทำอย่างไรให้การกระจายอำนาจการศึกษามีส่วนพัฒนาผู้เรียนให้จบแล้วมีงานทำ

…จะทำให้เกิดการอพยพไปยังพื้นที่ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีศักยภาพในการสนับสนุนทางการศึกษาได้ดีกว่าหรือไม่ และมีแนวทางแก้ไขและป้องกันอย่างไร

…จะส่งผลสั่นคลอนความมั่นคงเสถียรภาพการปกครองหรือไม่ จะทำอย่างไรให้ส่งผลกระทบน้อยที่สุด

นอกจากนั้น ยังมีประเด็นคำถามที่สังคมไทยตั้งโจทย์ไว้และเป็นกระแสวิพากษ์อย่างมาก คือการกระจายอำนาจทางการศึกษาจะนำสู่ “ปัญหาการทุจริตหรือไม่ และจะหาทางป้องกันและแก้ไขอย่างไร” เป็นต้น ผมหวังว่าตัวอย่างคำถามเหล่านี้ เป็นเพียงจุดเริ่มต้นที่จะต้องหาคำตอบ โดยเป็นการตอบที่นำสู่การหาแนวทางแก้ปัญหาและพัฒนา “การกระจายอำนาจทางการศึกษาไทย”


  อาจารย์เกรียงศักดิ เจริญวงค์สักดิ์

 หมอ  ขอเพิ่มเติมคือการที่ครูจะอยู่ภายใต้กระทรวง ก็มีมาเฟีย เก็บส่วยจากการวิ่งเต้นโยกย้าย คงไม่หมดไปง่ายๆ สำหรับประเทศไทย

กมลพรรณ
 




สภาพัฒนาการเมือง

ข้อเสนอและสรุปจาก 5 เวที ปฏิรูปการเมือง article
โครงการส่งเสริมการมีส่วร่วมของประชาชนข้อเสนอต่อรัฐบาล จากการจัด ห้าเวที
โครงการส่งเสริมการมีส่วร่วมของประชาชนข้อเสนอต่อรัฐบาล จากการจัด ห้าเวที article
โครงการส่งเสริมการมีส่วร่วมของประชาชน เลือกตั้งให้คนดีได้ปกครองบ้านข้อเสนอต่อรัฐบาล จากการจัด ห้าเวที article
โครงการส่งเสริมการมีส่วร่วมของประชาชน แก้ไขเกณฑ์ เลือกตั้งใหม่เสนอต่อรัฐบาล จากการจัด ห้าเวที article
โครงการส่งเสริมการมีส่วร่วมของประชาชนข้อเสนอต่อรัฐบาล จากการจัด ห้าเวที article
สรุปรายงานการประชุมสัมนา หัวข้อ : ปฏิรูปประเทศไทย:ปฏิรูปการเลือกตั้ง: สร้างคนดีเข้าสภา article
สรุปรายงานการประชุมสัมมนา หัวข้อ : สื่อมวลชนกับการปฏิรูปประเทศไทย
โครงการเสวนา เพื่อสรุปผลโครงการเวทีพลเมือง “ธรรมาภิบาล...ในสภาวการณ์ปฏิรูปประเทศไทย”
โครงการเสวนา เพื่อสรุปผลโครงการเวทีพลเมือง “ธรรมาภิบาล...ในสภาวการณ์ปฏิรูปประเทศไทย”
สรุปรายงานการประชุม หัวข้อ “กระบวนการยุติธรรมบการปฏิรูปประเทศไทย” article
สรุปจากการเสวนาวิพากษ์แผนพัฒนาการเมือง ร่วมกับภาคประชาชน 12 กค 2552
สหภาพแรงงาน กับบทบาท การรักษาผลประโยชน์ของชาติ
ขอเชิญร่วมการเสวนา วิพากษ์แผนพัฒนาการเมืองกับการปฏิรูปการเมืองไทย article
ประชาชน ถูกนายทุน/ ชนชั้นปกครองเอาเปรียบ article
www.pdc.go.th / สมัชชาพัฒนาการเมือง article
การเมืองใหม่ทำได้ทันที article
ความซับซ้อน ซ่อนเงื่อน ของการเมืองไทย และทางออกของวิกฤติชาติ article
ความผิดพลาดในการบริหารประเทศ article
เหตุแห่งการล่มสลายของประเทศไทย article
ขอบิณฑบาต ชีวิตประชาชน และขอให้สื่อช่วยบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน article
สื่อมวลชน กับ อนาตค ของประเทศ article
การแก้ปัญหาเศรษฐกิจ ความยากจน ยาผิดหรือยาพิษ ที่รัฐบาลมอบให้ประชาชน article
วิเคราะห์ การเมืองกับอนาคตของคนไทย................ ทางรอดที่ยั่งยืนของชาติเรา article
การเตรียมเยาวชนเพื่อการปกครองระบอบประชาธิปไตย article
ปัญหาภาคใต้ article
มากู้ชาติและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสิทธิเด็ก article
ประเทศไทย กับ อาร์เจนตินา ตัวอย่างแห่ง "หายนะ" article
จดหมายเปิดผนึก ถึงนายกรัฐมนตรี article
ปัยหาและทางออก การแปรรูปการไฟฟ้า article



Copyright © 2010 All Rights Reserved.
เครือข่ายพ่อแม่เยาวชน เพื่อการปฏิรูการศึกษา เลขที่ 51 หมู่ 17บางนาตราด กม. 10 บางพลี สมุทรปราการ 10540 T 081-298-0284 fax 02-763-7722 email : thai9lee@gmail.com, kamolpar@yahoo.com